مىخوانيم كه اگر آن را با چشمان خود نبينيم و يا با تمامى وجود آن را حس نكنيم ، هيچ راهى براى تأييد آن وجود ندارد . سخن آنها دربارهء مغز با همهء كوچكىاش - كه چگونه عنصر بزرگى را در خاطرات عمر طولانى و دربرداشتن سالهاى طولانى و آنچه كه در هر روز رخ مىدهد ، وارد مىكند - يكى از اين شگفتيهاست . به ما گفته‌اند كه در جسم انسان شبكهء بزرگى از سلسله اعصاب و رگ و پىهاست كه هرگاه به هم بپيوندند ، مىتوانند پيرامون كرهء زمين را بگيرند . به ما گفته‌اند كه در يك نطفهء منى در زير ميكروسكوپ ميليونها جاندار است كه از حركت باز نمىايستند . گفته‌اند ، جزئى از اين جسم - به اندازهء دانهء گندم - داراى ميليونها سلول زنده است كه به كار خود مشغولند و سپس مىميرند و سلولهاى ديگر جانشين آنها مىشوند . همچنين از خون و عناصر و موادّ موجود در آن سخن گفته‌اند كه با شنيدن آن نوعى افسانه و خيال به ذهن آدمى خطور مىكند . و يا از كوچكترين ذره از ذرّات هستى سخن گفته‌اند كه دربردارندهء كهرباست و باور كردنش مشكل است و همه به سرعت در حركتند و عقل نمىداند چگونه با شنيدنش آن را بپذيرد . در بين ما كسى نيست كه دستگاههاى كوچك الكترونيكى مثل ماشين حساب و دستگاه ماشين‌نويسى و چاپ را نشناسد كه از چه دقّتى برخوردار است و چگونه ارقام ، حروف و كلمات بىشمارى را در حافظه دارد . اگر بخواهيم نمونه‌هاى ديگرى را كه علوم امروزى به كشف آن دست يافتند ، برشماريم با انبوهى از يادداشتها مواجه خواهيم شد و شمارش تا بىنهايت ادامه خواهد داشت . در اين موردى كه گفتيم ، دلايل در پى هم خواهند آمد و كوچكى حجم يك شىء مانع دربرداشتن تعدادى زياد از معانى و أشكال و اندازه‌هاى بىحد و حصر نمىگردد . گفته‌اند زنديقى به هشام بن حكم - شاگرد امام صادق ( ع ) - در بين بحث ، با استهزا گفت : به امامت بگو : آيا پروردگار تو مىتواند جهان را در تخم‌مرغى قرار دهد كه نه جهان كوچك شود و نه تخم‌مرغ بزرگ ؟ هشام گفت : بازگشتم و به امام عرض كردم ، و ايشان فرمود : « به او بگو : پروردگار ما قبل از اين كه اين سؤال به ذهن تو خطور كند چنين كرده است . به چشم انسان بنگر با اين كه از تخم‌مرغ كوچكتر است تمام جهان با نگاه به آن در آن جاى مىگيرد . نه چشم بزرگ شده است و نه جهان كوچك . » چرا ما با اين ماجرا به ياد عدسيهاى دوربين نمىافتيم كه چگونه اشياى بزرگ در آن جاى مىگيرند و چگونه برخى از